محمد مهدى ملايرى
6
تاريخ و فرهنگ ايران ( فارسى )
ازاينرو ضرورت چنين نشريهاى براى نقد و بررسى آنها به خوبى احساس مىشد . و آنچه ضرورت آن را بيشتر مىنمود اين بود كه تا آن تاريخ چنان نشريهاى با چنان هدفى مشخّص و محدود بوجود نيامده بود ، و مباحثى هم از آن نوع كه در آن نشريه به چاپ مىرسيد در نشريههاى ديگر ادبى و تحقيقى ، چه فارسى و چه عربى ، كمتر به چشم مىخورد . براى آن مجلّه هدفى محدود و مشخّص تعيين شده بود ، و براى اينكه همچنان در محدودهء هدف خود باقى بماند آن هدف پيوسته بر روى جلد و زير نام آن بدينگونه به عربى و فارسى تكرار مىشد : « مجلّة فصليّة فى الثقافتين العربية و الفارسية و تفاعلهما » « مجلّهاى فصلى در دو فرهنگ ايرانى و عربى و تأثير آنها در يكديگر » و در طى نه سالى كه بىوقفه انتشار يافت همچنان به اين هدف پاىبند ماند . انتشار آن مجلّه باعث گرديد تا به تدريج بر علاقهمندان به آن مباحث افزوده شود ، و استادان و محقّقان بيشترى از دانشگاهها و مراكز علمى مختلف به بحث و بررسى در زمينههاى مشترك و نشر آنها در آن مجلّه راغب شوند ، و سال به سال استقبال بيشترى از آن به عمل آيد و قلمرو مباحث آن گستردهتر گردد ، آنچنانكه دورهء نه سالهء آن كه جمعا در بيش از 3500 صفحه انتشار يافت ، هم نمودارى از پيشرفت كمّى و كيفى آن مباحث و هم مجموعهء نسبتا جامعى از مطالعات مشترك فارسى - عربى گرديد . و آنچه به اجمال دربارهء آن مىتوان گفت اين است كه آن مجلّه تحقيقات مربوط به پيوستگىهاى فرهنگى فارسى و عربى و از خلال آنها تحقيقات مربوط به تاريخ و فرهنگ ايران را در همان دوران پيوستگى چندين گام به جلو برد و بسيارى از مسايل ناشناخته يا فراموش شدهء تاريخ آن دوران را از محاق جهل و فراموشى به دايرهء بحث و بررسى كشاند .